الشيخ محمد علي الگرامي القمي (مترجم: بصيرى)
136
منطق مقارن (فارسى)
نيز ملازم با بطلان نيست . مثلا بعد پنجم ماده باطل است . و حال آنكه در آن تناقضى نيست و سه بعدى بودن ماده با چهار بعدى بودن آن متناقض است ، در صورتى كه هر دو صحيحند ؟ ! * * * ولى نادرستى سخن فوق بر كسى پوشيده نيست ، زيرا معناى - تناقض ملازم با بطلان است - اين نيست كه هر آنچه در آن تناقضى نباشد ، مطلقا صحيح و حق است . بلكه به اين معنى است كه از اين جهت صحيح است ، هرچند ممكن است از جهات ديگرى مانند ( تضاد ) و ( سلب چيزى از خودش ) و . . . باطل بوده باشد . علاوه اينكه عدم بطلان ، اعم از تحقق يافتن است . ممكن است چيزى بطور مطلق صحيح بوده اما تحقق نيافته نباشد . مثلا از آن جهت كه علت آن موجود نيست يا جهات ديگر . البته اعتقاد به سه بعد با بعد چهارم آن هم هيچگونه تناقضى ندارد . ( بر خلاف پندار ماترياليست مزبور ) بعد چهارم نفى سه بعد نمىكند بلكه چيزى بدان اضافه مينمايد . * * * پيروان منطق ديالكتيك محال بودن تناقض را انكار نموده و بر اين عقيدهاند كه تناقض نه تنها ممكن است ، بلكه وقوع نيز يافته است آنان پا را از اين مرحله نيز فراتر گذاشته و مىگويند هيچ چيز از تناقض جدا نتواند بود . آنان براى اثبات مدعاى خود مثالهايى را نيز ذكر نمودهاند كه حاكى از بىاطلاعيشان در اين مبحث مىباشد . مانند مثال بعد سوم و چهارم ماده و مانند اين گفته " ژرژ پوليستر " : گاهى مىگوييم - باران مىبارد و هنوز سخن ما به پايان نرسيده كه باران قطع مىشود . و اين خود تناقضى است كه وقوع مىيابد « 1 »
--> ( 1 ) - " اصول مقدماتى فلسفه " نجيب محمود ، مولف كتاب :